Huilie Huilie, Noah is Bijbelse kunst. Reflectie op theologie

Goed. Naar Noah geweest. Er waren al aardig wat mensen in mijn omgeving die de film onbijbels vonden, dus ik kon bijna niet anders dan hem mooi vinden. Laten we de belangrijkste dingen op een rij zetten. Is de film goed geschreven? Nee. Is het een goede fantasy film? Nee. Is het een brave vertelling van het christelijk verhaal? Nee. Het acteerwerk is overtuigend. Dialogen aardig uitgewerkt. Special effects wel oké. Maar al met al is het als actie/fantasy film een onvoldoende. Als je gewoon op zoek bent naar een leuke film is Noah niet geschikt.

Goed. Naar Noah geweest. Er waren al aardig wat mensen in mijn omgeving die de film onbijbels vonden, dus ik kon bijna niet anders dan hem mooi vinden. Laten we de belangrijkste dingen op een rij zetten. Is de film goed geschreven? Nee. Is het een goede fantasy film? Nee. Is het een brave vertelling van het christelijk verhaal? Nee. Het acteerwerk is overtuigend. Dialogen aardig uitgewerkt. Special effects wel oké. Maar al met al is het als actie/fantasy film een onvoldoende.

Als je gewoon op zoek bent naar een leuke film is Noah niet geschikt.

Er kunnen spoilers zitten in dit stuk. Ik heb geprobeerd dit minimaal te doen.

Bijbelse kunst

Reden dat ik Noah toch schitterend vind is de diepgang van de film.

De mens leeft ten koste van de schepping. Alles gaat kapot. De wereld is doods en leeg. Een grote reboot, een herstart, is nodig. En om die reden zal God de boel onder water zetten. In Noah worden heel duidelijk good guys en bad guys neergezet. De afstammelingen van Kaïn zijn slechte industrialisten en de afstammelingen van Set zijn vredelievende planteneters. Lekker duidelijk. Tot zover ook nog niet interessant.

Interessant word het zodra Noah keuzes moet maken. Gaan er vruchtbare vrouwen mee aan boord? Mag de mens weer rondlopen op de nieuwe aarde? Noah sluit zijn ogen niet voor de slechte kanten die er in ieder mens zit en besluit dat er op de nieuwe wereld geen mensen zullen rondlopen.

Zodra de deur van de Ark dicht zit komt de film echt op gang. Interne wrijving in het gezin en keuzes die gemaakt moeten worden. Op schitterende wijze word in Noah de vraag uitgewerkt waarom de mens op de nieuwe aarde weer aanwezig mag zijn. De mens had toch alles kapotgemaakt? Enkele vragen die Noach ook in het boek gehad zal hebben. Waarom ik? Waarom is er genade? Worden in de film overduidelijk aan de orde gesteld. Alleen anders dan gebruikelijk. Mooi.

Waarom mag de mens op de nieuwe aarde rondlopen?

Is de mens kroonjuweel van God op de schepping of een mislukt project?

Verder mooi vind ik hoe in de film Noah God overduidelijk afwezig is. Kaïn (de slechterik) vraagt meerdere keren "maar laat dan zien dat U er bent". Wanneer geconfronteerd met moeilijke keuzes roept Noah meerdere keren uit "maar laat dan wat van u horen". In het bijbelverhaal zien we God ook niet vaak, in deze film word dat mooi uitgewerkt.

Dit zijn een aantal vragen die gesteld worden. Die ik zelf erg mooi vind passen bij het bijbelse verhaal van Noah. En vragen die in de film op mooie manier belicht worden. Uiteindelijk is het antwoord in de film één van genade:

Ja, er is slechtheid in de mens; en toch mag deze op de nieuwe aarde rondlopen.

Naar mijn mening is Noah een mooi voorbeeld van Bijbelse kunst. Het is niet een vertelling van een Bijbelverhaal, maar door het verhaal te verdraaien ontstaat er een andere belichting van thema's die in het bijbelverhaal alleen op de achtergrond spelen.

De film is in tegenspraak met de manier waarop ik dit Bijbelverhaal lees. Huilie huilie. Een slechte film.

Reflectie op kunst en bijbel

Voor christenen die bitchen op deze film het volgende

De dingen waar je de grootste moeite mee hebt in Noah zijn geen letterlijke tegenspraken met de Bijbel. Het gaat om zaken die ofwel aangevuld zijn ofwel in tegenspraak zijn met hoe jij de Bijbel uitlegt.

Wat mij betreft is strikte correctheid niet wat een film goed of slecht maakt. Op de EH leerden we de "zes hermeneutische vuistregels". Dat zijn zes regels die zeggen hoe Bijbeluitleg moet gaan. Letten op context, bijbel is tijd betrokken, bijbel zichzelf laten uitleggen, geen dingen bij verzinnen, dat soort dingen. Het is prima mogelijk om je aan al deze regeltjes te houden en een totaal goddeloze boodschap te brengen. Én, in het nieuwe testament kom je af en toe bijbeluitleg tegen van de eerste christenen. Zij overtreden al deze regels, regelmatig. Maar brengen toch een goddelijke boodschap. Kortom.

Je kan je aan alle regels houden en er qua Bijbel uitleg totaal naast zitten en je kan alle regels aan je laars lappen en toch een Goddelijke boodschap brengen.

Dat is ook wat Noah doet.

Cruciaal in de film was een moment waarop Noah van plan is twee kinderen te doden. Want, dat moet van God. Ja? Echt? We zien deze opdracht nergens in de film. Welke keuze Noah maakt spoil ik niet. De goede keuze zou zijn wanneer Noah ongehoorzaam is aan zijn eigen verwrongen godsbeeld.

Zo zie ik ook Bijbel en theologie. We moeten van God de Bijbel letterlijk nemen. Vormen van kunst, schoonheid, filosofie en liefde die daaraan af doen moeten afgemaakt worden. Dat is wat je jezelf kan vertellen, net als Noach die zichzelf vertelde twee kinderen te moeten vermoorden.

Dat is niet mijn keuze.

Reacties

Plaats een reactie

Daphne

  • May 18, 2018 22:04:32

Ik vind 'veel aardiger' wel wat sterk gesteld voor het redden van 2 extra vrouwen, op duizenden drenkelingen

Dinand Mentink

  • May 18, 2018 22:04:32

Ik vond het toevoegen van menselijke elementen de film sterker maken.

Het klopt, de film is vrij grim, Noach is een harde gast en bijzonder onsympathiek. Ik vond echter dat het toevoegen van keuze de gevoelens die Noach gehad moet hebben (waarom ik? etc) duidelijker naar voren bracht. Als God in de film de deur resoluut dicht gedaan had met twee vrouwen extra dan waren die keuzes weggevallen. Dat maakt het menselijker en laat mij meer meeleven met de vragen die er spelen. Ik vind dat dat wel degelijk diepgang toevoegt.

Meh. Misschien is het ook smaak hoor. En ik ben bevooroordeeld.

Watchers vond ik inderdaad fantastisch. We weten helemaal niets van die dingen en deze regiseur gaat er lekker mee spelen. Heerlijk. Het theologische speeltje dat die vermenging een dwingende reden zou zijn voor zondvloed ken ik. Geen idee wat ik daar mee moet, vind het een tikkeltje speculatief.

Paul Miller

  • May 18, 2018 22:04:32

Maar het schuift alle verantwoordelijkheid op de schouders van Noach. Daarmee wordt het (inderdaad) een menselijke film. Beetje hilarisch; was het niet z'n vrouw die vroeg of de deur nog even open kon om wat drenkelingen toe te laten? Noach antwoordde met een beslist nee. In de bijbel had Noach in die zin geen keuze. En in de bijbel is God overigens veel aardiger dan Noach in de film. Alle zonen waren voorzien met een leuke gezellin om het menselijk ras een nieuwe kans te geven. Of de film door de artistieke keuzes van de regisseur meer diepgang heeft gekregen is m.i. zeer de vraag. Het ingrediënt van de Watchers vond ik echter wel interessant. Dat wordt door christenen doorgaans in z'n geheel genegeerd. Eén keer werd het woord 'bloedlijn' gebruikt in de film. Mijn vraag zou zijn, was er (inmiddels) genetische vermenging ontstaan tussen de goden zonen en het menselijk ras? Iets ontoelaatbaars waardoor Gods hele reddingsplan in Christus, voor de gevallen mensheid gevaar liep?

Dinand Mentink

  • May 18, 2018 22:04:32

Ja. Is inderdaad een groot verschil. Nummer 1 van de 2 die ik heb kunnen ontdekken.

Ik vermoed dat dit gedaan is om het thema van Gods' afwezigheid niet te doorbreken. Anders zou 5 minuten later de uitroep "waar bent u God" van Noach wel vreemd zijn. Ikzelf heb daar niet zo'n moeite mee.

Dinand Mentink

  • May 18, 2018 22:04:32

Hoe bedoel je?

Dat de "good guys" meer diepgang hebben? Daar ben ik het wel mee eens denk ik.

Mr. Miller

  • May 18, 2018 22:04:32

Goed verslag. Herkenbaar. Voor mij essentiële verschil dat in de bijbel God de deur van de Ark dichtdeed en in de film Noach zelf.

Daphne

  • May 18, 2018 22:04:32

'In Noah worden heel duidelijk good guys en bad guys neergezet'. Volgens mij worden in Noah heel duidelijk bad guys neergezet.

Notificaties

Schrijf je in voor de email notificaties en ontvang een berichtje elke keer als er iets nieuws op dinandmentink.com staat.